Wimperserum met bimatoprost: groeit er iets anders mee dan je wimpers?

Ja, behalve langere wimpers zijn veranderingen rond de ogen gemeld. De bovenste ooglidplooi kan dieper lijken, de huid kan donkerder worden en de iris kan bruinere pigmentatie krijgen. Hoe vaak vetverlies rond de ogen voorkomt bij gebruik langs de wimperrand, weten we niet. De Amerikaanse productinformatie van Latisse noemt zulke veranderingen in meldingen na introductie, zonder er een betrouwbare frequentie aan te kunnen geven.
Op r/Splendida stelt iemand een herkenbare vraag: als je het serum voorzichtig op de wimperrand aanbrengt en de huid eromheen met vaseline beschermt, kun je dan lange wimpers krijgen zonder verandering rond het oog? Er is geen onderzoek gevonden dat zo’n crèmebarrière dit risico voorkomt. De meldingen over oogdruppels en de gegevens over toepassing op de wimperrand komen bovendien uit verschillende onderzoekssituaties.
Het belangrijkste in het kort
- Bimatoprost heeft aantoonbaar effect op wimpergroei. In een onderzoek uit de Amerikaanse productinformatie verbeterde de wimperbeoordeling na zestien weken bij 78% van de bimatoprostgroep en 18% van de controlegroep. Dat onderzoek geeft geen betrouwbare kans op vetverlies rond de ogen.
- Een verandering in ooglidplooi of huidkleur is iets anders dan een verandering van de iris. Donkerder worden van de ooglidhuid kan teruglopen na stoppen; donkerder worden van de iris kan blijvend zijn. Latisse productinformatie.
- Bij glaucoom worden bimatoprosthoudende druppels in het oog gebruikt. De instructies voor het Amerikaanse wimpermiddel Latisse gaan over de bovenste wimperrand. Die twee toepassingen mag je niet uitwisselen. Lumigan productinformatie, Latisse productinformatie.
Is dat ingevallen uiterlijk echt een bijwerking?
Het kan door bimatoprost komen, maar een foto of forumreactie stelt de oorzaak niet vast. Oogartsen beschreven bij vijf mensen die langdurig één oog met bimatoprost behandelden een diepere plooi boven het behandelde oog, minder volheid onder het oog en andere veranderingen die bij verlies van vetweefsel passen. Oude foto’s lieten zien dat de verschillen er voordien niet waren. Na stoppen trad in enkele gevallen gedeeltelijk herstel op. Dit waren glaucoompatiënten die oogdruppels gebruikten, geen mensen die een wimperserum langs de huid van het ooglid aanbrachten. Casusreeks.
Er is ook een klein onderzoek naar wimperserums. De onderzoekers beoordeelden vijftien voor-en-na-fotoparen van commerciële websites: tien van producten met een prostaglandine-analoog, drie zonder en twee van kunstwimpers. Ze zagen bij de eerste groep meer kenmerken die bij verlies van volume rond de ogen passen. Die foto’s waren geselecteerd voor reclame en het onderzoek volgde de gebruikers niet prospectief. Je kunt er dus geen percentage risico voor bimatoprost of voor een bepaald merk uit afleiden. Onderzoek naar wimperserums.
Dat onderscheid ontbreekt vaak in online discussies. In dezelfde r/Splendida-discussie meldt iemand een veranderde oogvorm, terwijl een ander na ongeveer een jaar gebruik geen verandering op vergelijkbare foto’s zag. Beide ervaringen verdienen aandacht, maar samen vormen ze geen meting van hoe vaak de bijwerking voorkomt.
Welke verandering zie je eigenlijk in de spiegel?
Let op waar de verandering zit. De beschrijvingen in productinformatie gaan over verschillende weefsels:
| Wat iemand opvalt | Wat de bronnen beschrijven | Wat je er niet uit mag afleiden |
|---|---|---|
| Een diepere plooi boven het oog of minder volheid eronder | Veranderingen rond het oog, waaronder verlies van vetweefsel, staan in meldingen over Latisse en in informatie over Lumigan. Latisse, Lumigan. | Niet elke schaduw of asymmetrie op een selfie is vetverlies door het middel. |
| Donkerdere huid op het ooglid | Ooglidpigmentatie is gemeld en kan na stoppen verminderen. Latisse. | Een crème rond het oog is geen aangetoonde bescherming tegen verandering dieper in de oogkas. |
| Meer bruin pigment in de iris | Irisverkleuring kan langzaam ontstaan en waarschijnlijk blijvend zijn. Latisse. | Dit is niet hetzelfde als donkere kringen onder de ogen. |
Een reeks foto’s met hetzelfde licht en dezelfde hoek kan helpen om een verandering te bespreken. Ze kan geen oogonderzoek vervangen. Als een ooglid gaat hangen, het zicht verandert of één oog duidelijk anders wordt, laat een oogarts meekijken. De Europese Lumigan-informatie waarschuwt dat veranderingen rond het oog in uitgesproken gevallen zelfs het gezichtsveld kunnen beïnvloeden.
Maakt voorzichtig aanbrengen het risico nul?
Nee. Voor Latisse staan gerichte applicatie-instructies in de bijsluiter, maar er is geen bewijs dat een extra huidbarrière vetverlies voorkomt. De Amerikaanse instructie schrijft voor het middel alleen met de meegeleverde, steriele applicator langs de bovenste wimperrand aan te brengen en uitgelopen vloeistof weg te deppen. Een applicator wordt niet hergebruikt. Extra toepassingen geven volgens diezelfde informatie geen extra wimpergroei. Dat zijn instructies voor Latisse, geen vrijbrief om een ander flesje op dezelfde manier te gebruiken. Latisse productinformatie.
Op de site staan bimatoprost en Careprost + Applicators. Controleer voor een concreet product de werkzame stof, concentratie, bedoelde toepassing en eigen bijsluiter. Dat er applicators bij zitten, maakt oogdruppels en wimperrandtoepassing nog niet tot dezelfde gebruiksaanwijzing of geregistreerde indicatie in Nederland. Voor wenkbrauwen biedt de aangehaalde Amerikaanse wimperindicatie evenmin een gebruiksinstructie.
Wat als je nu een verandering ziet?
Laat de reden voor gebruik meewegen. Gebruik je bimatoprost uitsluitend voor je wimpers en zie je een nieuwe verandering, bespreek dan met een arts of apotheker of je het gebruik moet onderbreken en laat het oog beoordelen. Is het middel voorgeschreven om de oogdruk te verlagen, verander die behandeling niet op eigen houtje: vraag de oogarts hoe de oogdruk beschermd blijft. Lumigan productinformatie.
Bij oogpijn, duidelijk rood worden of slechter zien is snelle medische beoordeling verstandig. Wie al glaucoomdruppels gebruikt en een wimpermiddel wil toevoegen, moet dat eveneens vooraf bespreken: de Latisse-informatie waarschuwt dat gelijktijdig gebruik met bepaalde oogdrukverlagende prostaglandine-analogen de drukverlagende werking kan beïnvloeden. Neem de namen van beide middelen mee naar dat gesprek.
Bronnen
- Latisse, Amerikaanse productinformatie (2021), voor de wimperstudie, toepassing en gemelde bijwerkingen.
- Lumigan, Europese productinformatie, voor oogdruppels en veranderingen rond het oog.
- Filippopoulos e.a., casusreeks bij glaucoom (2008), voor de waargenomen verandering bij behandeling van één oog.
- Jamison e.a., verkennend foto-onderzoek (2022), voor de beperkingen van gegevens over wimperserums.
- r/Splendida, gebruikersdiscussie, voor de vragen en ervaringen die in dit artikel worden besproken.